دانشجویان و ورزشکاران

دانشجویان و ورزشکاران | چگونه بدانیم در حال چربی سوزی هستیم؟

۲۸ تیر ۱۳۹۷

تلگرام

هفته‌هاست رژیم غذایی‌تان را اصلاح کرده‌اید و به طور مرتب باشگاه می‌روید. احساس می‌کنید قوی‌تر، سالم‌تر و متناسب‌تر شده‌اید. اما از کجا بدانید که در حال چربی سوزی هستید؟ آیا واقعا چربی می‌سوزانید یا اینکه احساس لاغرتر شدن شما ناشی از ساختن عضله یا از دست دادن وزن آب است؟

آیا می‌توانید از طریق ادرار بفهمید که در حال چربی سوزی هستید؟ چه روش دیگری برای تشخیص آن وجود دارد؟ در این مطلب به شما می‌گوییم چگونه بدانید در حال چربی سوزی هستید و اینکه آیا ادرار می‌تواند شاخص خوبی برای چربی سوزی باشد یا نه.

چرا بدن چربی می‌گیرد؟

وقتی بدن‌تان احساس کند انرژی که وارد می‌شود بیشتر از حد نیاز است، شروع می‌کند به ذخیره‌ی چربی تا بعداً زمانی که نیاز داشت از آن استفاده کند. البته وجود برخی مشکلات از قبیل عدم تعادل هورمون‌های بدن و مواد غذایی مصرفی نیز می‌تواند عامل آن باشد.

بین انرژی ورودی و مقداری که می‌سوزانید یک معادله‌ی ساده برقرار است که تصمیم می‌گیرد کالری را بسوزاند یا ذخیره کند. شیوه‌ی استفاده‌ی بدن شما از چربی به عنوان سوخت، شامل تعدادی از واکنش‌های زنجیره‌ای فیزیولوژیکی می‌شود. دانشمندان و محققان هنوز در حال مطالعات گسترده‌تر روی چربی سوزی روزانه هستند.

اسیدهای چرب، منبع سوخت هستند

شما چربی‌ها را در سلول‌های خاصی به نام سلول‌های آدیپوز ذخیره می‌کنید. این سلول‌ها به ذرات کوچکی از لیپیدها به نام تریگلیسریدها چسبیده‌اند؛ مولکول‌هایی که از گلیسرول و سه اسید چرب ساخته شده‌اند. زمانی که شما چربی سوزی را فعال می‌کنید، سلول‌های آدیپوز به گلیسرول اجازه می‌دهند تا از اسیدهای چرب جدا شده تا بتوانند به اندامک‌های مخصوصی به نام میتوکندری‌ها برسند؛ یعنی جایی که از آنها به عنوان سوخت برای تامین انرژی استفاده می‌شود. این پروسه چیزی شبیه ریختن ذغال در داخل کوره است که چرخه‌ی کربس (Kreb’s cycle) نام دارد، اما به آن چرخه‌ی اسید سیتریک نیز گفته می‌شود.


پیشنهاد مطالعه: هنگام کاهش وزن چربی ها از چه طریقی از بدن خارج می شوند؟


ترمودینامیک کاهش وزن: چربی نمی‌تواند ناپدید شود

فرقی نمی‌کند چربی که مصرف می‌کنید جامد باشد یا مایع، از آوکادو باشد و یا از گوشت کباب شده؛‌ به هر حال برای بدن انرژی تولید می‌کند. چربی یک منبع انرژی است و مانند هر نوع انرژی دیگری از بین نمی‌رود، بلکه فقط از حالتی به حالت دیگر تبدیل می‌شود. زمانی که شما چربی اضافی دریافت می‌کنید، نمی‌توانید تصمیم بگیرید که نباشد، فقط فعلاً تبدیل به انرژی نمی‌شود و ذخیره می‌شود. شما فقط زمانی چربی می‌توانید چربی بسوزانید که به چیز دیگری تبدیل شود، نه اینکه از روی زمین محو شود!

وقتی چربی را از دست می‌دهید کجا می‌رود؟

جالب است بدانید وقتی اسیدهای چرب داخل میتوکندری‌ها را اکسید می‌کنید، آنها را توسط نَفس‌تان به بیرون می‌دهید. بیش از ۸۰ درصد چربی که می‌سوزانید، با تنفس بیرون می‌دهید. بخشی از چرخه‌ی کربس این است که این اسیدهای چرب به طور متابولیک طی مراحل زیادی تجزیه شده و بخش‌های کوچک و کوچک‌تر تبدیل شده و به انرژی قابل مصرفی به نام آدنوزین تری فسفات تبدیل شوند. چیزی که در نهایت باقی می‌ماند، آدنوزین تری فسفات (ATP) واقعی و مقداری فرآورده‌ی جانبی است که به صور مازاد از طریق تنفس دفع می‌شوند.

برای چربی باقیمانده چه اتفاقی می‌افتد؟

اجزای باقیمانده، از طریق عرق، اشک، مایعات بدنی و البته ادرار، بدن را ترک می‌کنند.

آیا ادرار می‌تواند نشاندهنده‌ی چربی سوزی باشد؟

در واقع خیر! ادرار ضایعات سوخت و ساز در بدن انسان است. ادرار، باقیمانده‌ی واکنش‌های شیمیایی بیشماری است که در بدن روی داده و اساسا آب است اما شامل ضایعات نیتروژنوس، ادرار، اسید اوریک و کراتینین نیز هست. ادرار از کلیه‌ها وارد مثانه شده و از آنجا با ادرار کردن از بدن خارج می‌شود. این مسئولیت کلیه‌هاست که ضایعات را از خون فیلتر کرده و آنها را پیش از آنکه آسیبی به بدن بزنند از بدن خارج کند.

روشی که چربی طی آن تجزیه شده و تبدیل به انرژی می‌شود شامل تعدادی واکنش‌های شیمیایی است که در نهایت منجر به باقی ماندن مقداری هیدروژن، اکسیژن و کربن می‌شود. بنابراین چیزی که باقی می‌ماند آب است که با ادرارتان از بدن دفع شده و دی اکسید کربن که از طریق تنفس آن را بیرون می‌دهید و دفع می‌کنید.

از این جهت می‌توان گفت که مکرراً ادرار کردن می‌تواند علامتی باشد از اینکه در حال چربی سوزی باشد اما می‌تواند نشانه‌ی نوشیدن مایعات بیشتر هم باشد. بنابراین اینطور نیست که شما چربی را با ادرار دفع کنید، بلکه به این صورت است که شما ضایعات جانبی باقیمانده ناشی از تجزیه‌ی چربی در بدن را با ادرار دفع می‌کنید.

می‌توانید کتون‌های ادرار را بسنجید

رژیم غذایی کتوژنیک، رژیمی پُر از چربی با کربوهیدرات اندک است. طی رژیم کتوژنیک شما کربوهیدرات‌ها را با چربی‌ها و پروتئین‌ها جایگزین می‌کنید تا میزان کتون‌ها در خون‌تان بیشتر شود. کتون‌ها با محدود کردن مصرف کربوهیدرات‌ها در کبد تولید شده و اسیدهای محلول در آبی هستند که از چربی سوزی باقی مانده‌اند. آنها منبع انرژی‌تان (گلوکز) را تغییر داده و اکسیداسیون چربی را افزایش می‌دهند زیرا کربوهیدرات کمی در رژیم غذایی‌تان موجود است. خیلی از افراد سراغ رژیم غذایی کتوژنیک می‌روند تا سوختن گلوکز را به سوختن چربی تغییر دهند، تا حدودی مثل این است که متابولیسم تغییر کند.

این رژیم غذایی مناسب هر کسی نیست و ممکن است در برخی از افراد موجب احساس خستگی، بی‌انرژی بودن و ناخوشی شود. اما برای عده‌ای، این عوارض جانبی بر فوایدی که دارد می‌چربد؛ کنترل دریافت کالری و در نتیجه کاهش وزن! حالا اینکه آیا علت موفقیت، خود ِ رژیم غذایی است (کربوهیدرات کم) و یا دریافت کالری کمتر، موضوعی است که هنوز مورد بحث و مطالعه است.


پیشنهاد مطالعه: رژیم غذایی کتوژنیک چیست و چه تأثیری بر عملکرد ورزشی دارد؟


افزایش کتون‌ها در ادرار می‌تواند نشان دهد در حال چربی سوزی بیشتر باشد

وقتی مصرف کربوهیدرات را کم می‌کنید، سطح کتون‌های‌تان بیشتر می‌شود. سه نوع کتون متفاوت در بدن وجود دارد که می‌توان آنها را اندازه گرفت: استون، استو استات و بتا هیدروکسی بوتیرات. یکی از راه‌های سنجش کتون‌ها، تست ادرار است. این تست می‌تواند نشان دهد که سوخت و ساز چربی‌تان بیشتر شده است.

می‌توانید این تست را با نوار ادرار انجام دهید تا بدانید بدن‌تان تا چه حد کتون زده شده است. اگر تعداد کتون‌ها در بدن‌تان خیلی زیاد شده باشد، با نگه داشتن نوار در ادرار متوجه خواهید شد که رنگ نوار تغییر می‌کند، مخصوصاً اگر استو استات زیاد باشد زیرا از طریق ادرار از بدن خارج می‌شود، اما استون از طریق تنفس بدن را ترک می‌کند که علت بد بو شدن دهان (بوی استون) در رژیم کتوژنیک نیز همین است.

اینکه عقیده داشته باشید استفاده از نوار ادرار و صرف وقت و پول و … ارزش این را دارد که بفهمید در حال چربی سوزی هستید یا اینکه ترجیح دهید از سایزهای‌تان این موضوع را بفهمید و به عکس‌های before و after اکتفا کنید تا روند پیشرفت خود را بسنجید، تصمیم خودتان است! به هر حال برای سنجش چربی سوزی، صرفا به ادرارتان اکتفا نکنید!

کاهش سایز

در بسیاری موارد، معیار افراد برای اطلاع از مقدار کاهش چربی، وزن بدن است. در حالی که همیشه وزن معیار صحیحی برای اطلاع از میزان چربی از دست رفته نیست، بلکه، تغییر سایز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بنابراین گذشته از اینکه وزن را هر چند وقت یک بار بررسی کنید، سایز قسمت‌های مختلف بدن مانند، ران، باسن، شکم و … را نیز اندازه گیری کنید.

سطح انرژی در طول روز کاهش پیدا نمی‌کند

از دیگر علائمی که کاهش چربی بدن این است که خودتان را در طول روز پر انرژی احساس می‌کنید! این اتفاق زمانی پیش می‌آید که بدن شما در طول روز چربی می‌سوزاند و انرژی‌تان را تأمین می‌کند. اگر بدن شما به مصرف کربوهیدرات برای تأمین انرژی وابسته بوده است، حالا در حال تجربه‌ی نوع چرخه‌ی دیگری از انرژی و خستگی هستید. اگر چنانچه چربی به عنوان منبع سوخت‌تان استفاده شود، انرژی شما در طول روز ثبات بیشتری خواهد داشت.

دقیق‌ترین روش

یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای اطلاع از کاهش مقدار چربی بدن ‌دستگاه بادی کامپوزیشن است که کار آنالیز بدن به صورت کامل را انجام داده و کارایی بسیار بالایی در آنالیز ترکیبات بدن از قبیل درصد چربی، آب، عضلات، استخوان‌ها، املاح، چاقی و اضافه وزن، شاخص توده بدنی (BMI) ، اندازه‎گیری چربی موضعی اندام‎های بدن دارد.

ترجمه و تعدیل: elmevarzesh.com

منبع: instantknockout